सप्तगिरी एक्सप्रेस livery

 चेन्नई आणि तिरूपती दरम्यान धावणा-या सप्तगिरी एक्सप्रेस गाडीच्या रंगसंगतीला मॅचिंग असलेले अरक्कोणम शेडचे एंजिन.

चेन्नईवरून सकाळी ६.२५ ला निघणारी आणि भाविकांना सव्वातीन तासात १४७ किमी अंतर कापून तिरूपतीला सकाळी ९.४० ला पोहोचवणारी, एखाद्या भाविकाने दर्शनाचे बुकिंग केले असल्यास दिवसभर त्याला भगवान गिरीबालाजी, आई पदमावतीच्या दर्शनासाठी मोकळीक देणारी आणि परतीच्या प्रवासात संध्याकाळी १८.१० ला तिरूपतीवरून निघून रात्री २२.०० वाजता चेन्नईतल्या भाविकाला त्याच्या घरी परत सोडणारी ही अतिशय सोयीची गाडी.

ही गाडी दक्षिण रेल्वेची अतिशय लाडकी गाडी नसल्यासच नवल होते. मध्य रेल्वेच्या लाडक्या डेक्कन क्वीन प्रमाणे या दक्षिण रेल्वेच्या या लाडक्या गाडीसाठी विशेष रंगसंगती, विशेष कोचेसचा रेक हे सगळे लाड होतेच.

आता सप्तगिरी एक्सप्रेसची ही विशेष रंगसंगती इतिहासजमा झालीय आणि अरक्कोणम शेडचे हे WAM 4 एंजिनही. उरल्यात त्या आठवणी.

Sapthagiri Express captured from my hotel room in Tirupati.

Sapthagiri Liveried WAM 4

Southern Railway's Arakkonam shed is one of the prominent electric loco sheds in S. R. It used to hold WAM 4 type of locomotives, too.

The shed painted a few of its locomotives in "Sapthagiri Express" livery. Sapthagiri Express is a daily train that runs between Chennai and Tirupati at very convinient timings for devotees in Chennai. The train had special livery and Arakkonam shed had painted locomotives to match that livery.

Now Arakkonam has no WAM 4 loco left in its fleet. Its WAP 4 locos haul prestigious Super Fast trains like Grant Trunk Express and Tamilnadu express.

Drawing credit : Mrunmayi Kinhikar

भारतीय रेल्वेचा "रंग माझा वेगळा".

 भारतीय रेल्वे ने ७० - ८० च्या दशकात वेगवेगळ्या सर्वसामान्य गाड्यांसाठीही वेगवेगळ्या रंगसंगतीचे डबे आणले होते.

वाराणसी - चेन्नई गंगा कावेरी एक्सप्रेस साठी जांभळा + केशरी.

आंध्रप्रदेश, तामिळनाडू, कर्नाटक एक्सप्रेससाठी लाल / केशरी + क्रीम.

काही काळ सेवाग्राम एक्सप्रेसला सुध्दा निळ्या + क्रीम रंगांचे डबे बालपणी बघितल्याचे आठवते.

नंतर नंतर ही कल्पना बारगळली. सर्वसामान्य गाड्यांना मातकट लाल (rust Red), मग निळा + आकाशी आणि आता LHB कोचेसना लाल + क्रीम अशी एकसारखी रंगसंगती असते.

विशेष रंगसंगती ही विशेष गाड्यांची मक्तेदारी झाली आहे.

दुरांतो एक्सप्रेस गाड्यांना ममता बॅनर्जींच्या abstract चित्रांसारखीच abstract रंगसंगती. एखाद्या लहान मुलाने रंगपेटी हातात आल्यावर मुक्तपणे उधळलेले हिरवा पिवळा निळा रंग जसे दिसतील तसे.

हमसफर गाड्यांना निळसर झाक असलेली रंगसंगती.

शताब्दी गाड्यांना निळ्या आणि क्रीम रंगातली रंगसंगती.

त्यात लालूप्रसाद यादवांनी सुरू केलेल्या गरीब रथ गाड्यांची रंगसंगती हिरवा आणि मधे खिडक्यांजवळ पिवळा पट्टा अशी होती. (आपल्या पक्षाच्या झेंड्यांचे रंग आपल्या कल्पनेतल्या गाडीला देण्याचे त्यांचे कसब वाखाणण्याजोगेच आहे.)

दि. १८/०२/२००९ रोजी नागपूरवरून गणपतीपुळ्याला जाण्यासाठी विदर्भ एक्सप्रेसमधे बसताना हे एक सुंदर दृश्य दिसले आणि कॅमेर्‍यात कैद केले.

नागपूर यार्डात उभा असलेला नागपूर - पुणे गरीब रथचा डबा आणि त्या डब्याच्या बरोबर विरूध्द रंगसंगतीतले इटारसी शेडचे शंटिंग एंजिन. दुर्मिळ दृश्य.

नुकतेच नागपूर यार्डाचे संपूर्ण विद्युतीकरण झालेय. आता शंटिंगसाठीही डिझेल एंजिनांची गरज लागणार नाही. हे एंजिन त्याच्या मूळगावी, इटारसीला, परत गेलेसुध्दा असेल.

बाकी एंजिनांची विविध रंगसंगती हा पॅसेंजर कोचेसच्या निरनिराळ्या रंगसंगतींइतकाच आकर्षणाचा विषय आहे. जुन्याकाळच्या कोळसा एंजिनांपासून ते आजकालच्या गुंटकल / गुट्टी शेडच्या किंगफिशर पक्षासारख्या रंगसंगतीपर्यंत ते तेजस एक्सप्रेस गाड्यांसाठीच्या विशेष एंजिनांच्या रंगसंगतीपर्यंत. तो एका वेगळ्या लेखाचाच विषय आहे.

एका रंगतीचा डबा आणि त्याच्या अगदी विरूध्द रंगसंगतीचे एंजिन हा एक दुर्मिळ योग कॅमेर्‍यात कैद झाला आणि १२ वर्षांनी का होईना आपणा सगळ्यांसमोर सादर झाला.

- रेल्वेच्या अगणित रंगांमधे रंगून गेलेला रेल्वेफॅन राम किन्हीकर.

MSRTC in different liveries. Imagination - 5.

01/05/1997. Vidarbha Express's 9th Birthday. One of its two rakes got all its coaches in new livery.

This livery was very unique and was never tried on any other train in Indian Railways.

These coaches were furbished in a different manner from inside, too. It was fun and pride travelling in these coaches.

Here is an attempt to imagine MSRTC buses in different liveries.

Fifth in the series is Vidarbha Expresss special livery.

Other experiments following soon. Stay tuned.

Drawing credit to my daughter, Mrunmayi.

My younger brothers posing with the special liveried coach.