मोदक : एक चिंतन

खरेतर मोदक या शब्दाचा अर्थच मुळात मोद (आनंद) तयार करणारा (मोद+क) आहे. त्यामुळे मोदकावर चिंतन काय करायचे ? हा माझ्यासमोर असलेला मोठा "क्रायसिस" होता तुम्हाला सांगतो. आमच्या देशस्थी पद्धतीप्रमाणे कमीतकमी अर्धा डझन मोदक खाल्ल्यानंतर मोदक या विषयावरच काय पण आपण आज काय जेवलोय याचे चिंतन करण्याइतपत सुद्धा आपला मेंदू सक्रिय नसतो. आपसूकच डोळे मिटू लागतात आणि आपण निद्रादेवीच्या राज्यात सामील होऊन जातो. दुपारची अशी फ़र्मास वामकुक्षी वगैरे झाली की उठल्यानंतर दुपारच्या चहाआधी पुन्हा एखाद दोन मोदक फ़स्त होतातच. त्यात कसले आलेय चिंतन ? पण दरवर्षी गणपती उत्सव जवळ आला की "मोदक उकडीचे की तळणीचे ?" या विषयावर फ़ेसबुक आणि इतर समाजमाध्यमांवर अनेक वाद झडतात, कारण दोन्हीही बाजूंकडून भांडी वाजो लागतात. तसे "भांडी वाजो लागली" हे युध्द आणि पाकक्रिया या दोहोंचे सामायिक लक्षण आहे. आणि आपल्यालाही असे चिंतन वगैरे करण्याची सुरसुरी वगैरे येते.

ही भांडणे इतक्या टोकाला जातात की तिस-या महायुद्धाचे कारण "मोदक: उकडीचे की तळणाचे ?" हे होऊ शकेल अशी भिती वाटू लागते.

उकडीच्या मोदकांचे "मोम्मोज" शी असलेले साधर्म्य लक्षात आणून देऊन, चीन, मंगोलिया, जपान, फिलीपाईन्स आदि पूर्वेकडच्या, अती पूर्वेकडच्या देशांचा पाठिंबा घ्यायला, दामले ओक लेले फडकें, त्या त्या राष्ट्रांना इ मेल लिहीण्याचा सपाटा लावतात.

इकडे तळणासाठी "तेल" लागत असल्याने आपण मध्यपूर्वेतील अरब राष्ट्रांचा पाठिंबा घ्यायला हवा अशी चर्चा देशपांडे, कुळकर्णी, पांडे यांच्यात होते. पण मुळातच बेशिस्त असल्याने कुणाच्या इ मेल वरून पत्र पाठवून पाठिंबा मागायचाय यावर एकमत झालेले नसते. आणि याच बेशिस्त पणामुळे महायुध्द व्हायचे टळते बहुतेक. Blessing in disguise.

पुढल्या गणेशोत्सवापर्यंत या विषयावर शांतता असते आणि गणेशोत्सव जवळ आला की पुन्हा युद्धाचे ढग जमू लागतातच. त्यात आमच्यासारखे काही जन्माने देशस्थ पण कर्माने आणि सवयींने कोकणस्थ असलेले लोक दोन्हीही प्रकारचे मोदक खायला मिळावेत म्हणून त्या आगीत तेल ओतत असतातच.

तर एकूण विषय काय ? मोदक खाल्ल्यानंतर पाच मिनीटांमध्ये झोप येणे आणि त्या झोपेचा परिणाम म्हणून आपलेही उदर आपल्या दैवतासारखे विशाल होणे आणि त्यात अधिकाधिक मोदक सामावले जाण्याची शक्ती येणे हेच या मोदक आख्यानाचे मोदकावरील वादांचे अंतिम फ़लित. मग ते मोदक उकडीचे असोत की तळणाचे असोत.

- खाद्यपदार्थोदभव युध्द तज्ञ (कशी वाटली मी मलाच दिलेली पदवी ?), उत्तमोत्तम शाकपाक प्रेमी, (थोडक्यात 'खादाडखाऊ') आणि आप्त मित्रांचा "मोदक" (मोद = आनंद निर्माण करणारा), रामभाऊ. 

(ही पोस्ट सुध्दा गणेशोत्सवाच्या काळात अनेक व्हॉटसअॅप गृप्सवर फिरणार, यात शंका नाही.)